Brussel – Door nieuwe EU‑regels tegen greenwashing veranderen (voedsel)producenten de verpakkingen van miljoenen producten in de winkels. De maatregelen vloeien voort uit de Europese richtlijn ter versterking van de positie van de consument voor de groene transitie (vaak afgekort als de EmpCo-richtlijn). Wat verandert er precies?
348 woorden – 2 minuten
Greenwashing
Greenwashing is het misleiden van consumenten door producten duurzamer te laten lijken dan ze zijn, met termen als milieuvriendelijk, klimaatneutraal of groen geproduceerd. Zulke claims staan op talloze producten: koffie, wasmiddel, shampoo, babyvoeding, houdbare levensmiddelen en honderden andere artikelen. Vanaf 27 september worden deze misleidende milieuclaims verboden of juridisch aanvechtbaar. Verouderde of onbewezen duurzaamheidslabels op verpakkingen zijn dan niet langer toegestaan.
Machtige producenten onder druk
De grote voedsel‑ en verpakkingsconcerns verzetten zich fel. Net als bij het Heineken‑statiegeldschandaal proberen bedrijven de regels te rekken of te omzeilen. Maar de nieuwe EU‑wetgeving is helder: producenten moeten bewijs leveren voor elke duurzaamheidsclaim. De tijd dat bedrijven als Unilever, Pepsico, Nestlé, Danone, Coca‑Cola, Mondelez en Kraft Heinz zonder onderbouwing “groene” kreten op verpakkingen konden zetten, loopt af.
Oude verpakking
Een vergelijkbare situatie speelde in 2023 toen in Nederland statiegeld werd geïntroduceerd op drankjes in blik. Heineken neemt het niet zo nauw met het milieu en dacht tussen 1 en 11 april 2023 – nadat statiegeld op blik al verplicht was – nog even ruim 7,2 miljoen blikjes bier zonder statiegeld op de markt te kunnen brengen. Gelukkig greep het Openbaar Ministerie in en Heineken moest daarop alle blikjes terughalen. Wel is Heineken er met een boete van slechts 1,5 miljoen mee weggekomen. Vanaf september zullen de boetes voor misleidende milieuclaims ongetwijfeld aanzienlijk hoger zijn.
Herverpakken
Wereldwijd liggen nog miljarden producten in pakhuizen te wachten op verkoop. Veel daarvan zullen opnieuw verpakt moeten worden, vooral houdbare etenswaren in blik zoals frisdrank, ananas, tomatenpuree en talloze andere producten. Al zullen de meeste langhoudende producten straks alleen maar een nieuwe wikkel krijgen. Korthoudende producten zullen vanaf juni hoogstwaarschijnlijk al nieuwe verpakkingen krijgen omdat winkelketens na het Heineken debacle niet langer willen afwachten en vanaf juni al van producenten eisen nieuwe, juridisch en veilige verpakkingen te leveren.