AI-gigafabriek of 17 miljoen Nederlanders. Wie krijgt onze windenergie? Aan u de keus!

ByHoofdredactie

27 oktober 2026
Stem 17 miljoen mensen of AI fabriek

Rotterdam – Op de Noordzee legt TenneT momenteel drie hoogspanningsverbindingen aan van elk 2 gigawatt. Daarmee kan maximaal 6 gigawatt aan windenergie van de windparken IJmuiden Ver Beta, IJmuiden Ver Gamma en Nederwiek 2 naar land worden gebracht. Volgens TenneT zal de eerste stroom rond 2030 via de Maasvlakte aan land komen. Energie die Nederland hard nodig heeft om bereikbaar, betaalbaar en concurrerend te blijven.

640 woorden – 3 minuten


Nederland in beweging

Die 6 gigawatt betreft overigens het maximale vermogen van de kabels. Het gaat dus niet om een gegarandeerde capaciteit die dag en nacht beschikbaar is. Door de wisselende windverwachtingen rekent TenneT op een jaarlijkse productie van ongeveer 22 terawattuur (TWh) duurzame elektriciteit.

22 terawattuur is een enorme hoeveelheid energie. Toch plaatst een eenvoudige rekensom dat cijfer in perspectief. Een volledig elektrische personenauto in Nederland verbruikt gemiddeld ongeveer 7,4 kWh per dag. Dat is omgerekend ongeveer 50 km per dag. Met 22 TWh, oftewel 22 miljard kWh, kunnen ongeveer acht miljoen elektrische auto’s een jaar lang elke dag gemiddeld 50 km rijden.

Per 1 januari 2026 stonden in Nederland bijna 8,3 miljoen personenauto’s geregistreerd op naam van particulieren. Wanneer deze auto’s de komende vijftien tot twintig jaar grotendeels elektrisch worden, is de opbrengst van deze drie windverbindingen dus vrijwel volledig nodig om alleen al, alle Nederlandse personenauto’s in beweging te houden.

Daarbij zijn bedrijfswagens, vrachtwagens, bussen, de industrie, het mkb, scholen, sportverenigingen, ziekenhuizen, maatschappelijke instellingen en onze eigen woningen nog buiten beschouwing gelaten. Het onderstreept hoe groot de toekomstige vraag naar elektriciteit zal zijn en hoe belangrijk het is om zorgvuldig om te gaan met de beschikbare duurzame energie.

Converterstations

De omvang van het project wordt nu duidelijker op de Maasvlakte. Het eerste converterstation, waar de stroom van zee wordt omgezet en aangesloten op het landelijke hoogspanningsnet, is inmiddels gereed. Het gebouw (zie hieronder) is ongeveer 25 meter hoog, 230 meter lang en 100 meter breed.

converterstation
TenneT Converterstation 2e Maasvlakte tbv verduurzaming industrie, mkb en het Nederlandse wagenpark

Uiteindelijk verrijzen drie van deze installaties op Maasvlakte 2. Zij vormen een cruciale schakel in de energietransitie en moeten ervoor zorgen dat Nederland in beweging kan blijven en dat huishoudens, bedrijven en instellingen kunnen beschikken over voldoende duurzame en betaalbare energie.

Kapers op de kust

Er liggen echter kapers op de kust. Zo wil een groep Nederlandse miljardairs uit de Quote 500 de stroom voor onze neus wegkapen ten behoeve van een grootschalige AI gigafabriek op de Maasvlakte. Volgens de initiatiefnemers moet deze faciliteit hoogwaardige rekenkracht leveren aan Nederlandse en Europese bedrijven, zodat zij minder afhankelijk worden van Amerikaanse technologiebedrijven en datacenters. Ze noemen dat ronkend: “Eigen rekenkracht, onder eigen controle.” Wat volgens de initiatiefnemers nog ontbreekt, zijn vergunningen en daarom zijn zij nu naar inschatting een miljoen euro kosten lobby campagne gestart om draagvlak te creëren bij politieke partijen, overheden, bedrijfsleven en kennisinstellingen.

Samenwerking

Opvallend hierbij is dat de initiatiefnemers schermen met partijen als Eneco, de Provincie Zuid-Holland, de Gemeente Rotterdam, het ministerie van Economische Zaken, diverse universiteiten en zelfs een aantal ziekenhuizen waaronder het Erasmus MC. Dat roept de belangrijke vraag op: waarvoor zetten we de schaarse duurzame energie van de toekomst in?

Voor het in beweging houden van Nederland en de verdere verduurzaming van onze samenleving en economie, of voor een energie-intensieve AI-industrie?

Die keuze zal de komende jaren op tafel komen te liggen. Want tussen de groeiende vraag naar elektriciteit en het beschikbare aanbod ontstaat een discussie die veel verder gaat dan techniek alleen. Het is uiteindelijk een keuze tussen 17 miljoen Nederlanders en een paar miljonairs.