Rotterdam – Dan Jensen van The Rail Agenda schreef afgelopen zaterdag een geweldige analyse waarom het vrachtverkeer over het spoor zoveel problemen kent en waarom de Europese Commissie naar zijn verwachting haar in 2020 opgestelde belofte dat in 2030 het vrachtvervoer per spoor met tenminste 50% en in 2050 met tenminste 100% zal zijn toegenomen niet zal halen.
425 woorden – 2 minuten
De EU‑doelen voor 2030 en 2050
De Europese Commissie beloofde in 2020 dat het spoorvrachtvervoer in 2030 met minstens 50% zou zijn gegroeid, en in 2050 met minstens 100%. Jensen stelt dat deze doelen waarschijnlijk niet worden gehaald, en noemt daarvoor drie structurele redenen:
- Onrealistische aannames De Commissie rekent met treinen die twee keer zo lang zijn als in veel landen wettelijk is toegestaan.
- Gebrek aan investeringsbereidheid Jensen wijst op recente ontwikkelingen:
- Lineas (Belgie) werd recentelijk overgenomen door de Belgische staat
- PKP Cargo (Polen) staat onder curatele
- ÖBB (Oostenrijk) draait zware verliezen
- SBB (Zwitserland) krimpt fors
- Geen nationale afspraken De EU-doelen zijn nooit vertaald naar bindende doelstellingen per lidstaat. Daardoor voelt geen enkel land zich verantwoordelijk voor het halen ervan.
Emissie
De gedachte is helder: een goederentrein stoot een fractie uit van wat een vrachtwagen uitstoot. Dat voordeel wordt wel kleiner nu elektrische trucks snel terrein winnen, maar het spoor blijft structureel schoner en efficiënter voor lange afstanden.
Problemen
Jensen wijst daarnaast op twee hardnekkige knelpunten:
- Grensprocedures binnen Schengen Goederentreinen staan soms uren tot een dag stil aan grenzen vanwege andere spoorbreedte, voltage of taal terwijl vrachtwagens overal vrije doorgang hebben.
- Railcontrol en taalvereisten Een machinist moet anders dan een piloot of chauffeur in elk land in de lokale taal kunnen communiceren: Italiaans, Frans, Duits, Spaans, Nederlands. Een vrachtwagenchauffeur hoeft alleen maar verkeersborden te lezen en navigatie te volgen.
Vrachtverkeer daalt
Alleen lijkt zijn stelling dat het vrachtverkeer per spoor voor het vierde opeenvolgende jaar is gedaald niet helemaal te kloppen. Hij baseert zich op cijfers Eurostat die bijna twee weken geleden een rapport uitbrachten waarin zij noemden dat er afgelopen jaar 1,8% ton per kilometer (368,2 miljard in 2025 tegenover 374,9 miljard in 2024) vracht werd vervoerd. Terwijl ton per kilometer natuurlijk niets zegt over de totale vervoerde hoeveelheid, wanneer het netwerk zelf groeit. En dat is precies wat er is gebeurd: Europa heeft er honderden kilometers nieuw vrachtspoor bij gekregen. Daardoor worden ritten korter, efficiënter en anders verdeeld — wat tonkilometers drukt, maar niet betekent dat het spoor minder vracht vervoert.
Wie Jensens volledige analyse wil lezen, kan terecht bij Welcome to Berlin. Rail freight has now fallen four years in a row)