Rotterdam – In de jaren zestig, tijdens de hoogtijdagen van de wederopbouw en economische groei, presenteerde de gemeente Rotterdam het Havenplan 2000. Het plan was bedoeld om de haven, die al met de Botlek en Europoort sterk was gegroeid, klaar te maken voor de toekomst. Rotterdam wilde zijn positie als grootste haven van Europa veiligstellen door een ongekende uitbreiding.
307 woorden – 2 minuten
Het plan voorzag dat Voorne-Putten grotendeels zou worden vergraven tot havengebied, terwijl op Goeree-Overflakkee een compleet nieuwe metropool zou verrijzen: Grevelingenstad, met een half miljoen inwoners. Het was een visie die paste in de tijdgeest van grootschalige, top-down ruimtelijke ordening. Net als nu bij eerdere uitbreidingen en nu recentelijk Moerdijk zouden dorpen en landschappen moeten wijken voor industrie en infrastructuurvastgoedwereld.nl.
Economische drijfveren
De drijfveer achter Havenplan 2000 was duidelijk: Rotterdam wilde inspelen op de komst van steeds grotere zeeschepen en de massale aanvoer van grondstoffen als olie en erts. Buitenlandse investeerders, met name uit de Verenigde Staten, zagen in de haven een toegangspoort tot de Europese markt. Het plan moest ruimte bieden aan nieuwe chemische complexen, raffinaderijen en logistieke knooppunten.
Kritiek en weerstand
Toch bleek het plan te ambitieus. De schaal van de ingrepen – hele eilanden omvormen tot industriegebied – stuitte op maatschappelijke weerstand en praktische bezwaren. Het idee van een stad als Grevelingenstad werd door velen als onrealistisch beschouwd. Bovendien veranderde het economische klimaat: de oliecrisis van de jaren zeventig temperde de groeiverwachtingen, en milieubewustzijn begon een grotere rol te spelen.
Het plan in perspectief
Hoewel Havenplan 2000 nooit werd uitgevoerd, laat het zien hoe ver Rotterdam bereid was te gaan om zijn havenpositie te versterken. Het plan belandde in de bureaula, maar de ambitie bleef. Later koos de stad voor andere uitbreidingsstrategieën, zoals de aanleg van de Maasvlakte – een project dat wel haalbaar bleek en de haven tot op de dag van vandaag vormgeeft.