Rotterdam– Bij werkzaamheden op het terrein van Gunvor Energy Rotterdam aan de Moezelweg zijn vanmorgen meerdere gewonden gevallen. De 60 jarige, zeer ervaren David Casildo ‘Rexy’ Naar (zie ook www.havennieuws.nl/c-steinweg-dodenmonitor) is daarbij overleden. Een onderhoudsploeg van Canx Maintenance uit Rozenbrug was bezig met werkzaamheden aan een aantal leidingen toen het misging bij het loskoppelen daarvan.
795 woorden – 4 minuten
De politie heeft het gebied inmiddels aangewezen als plaats delict. Samen met de Arbeidsinspectie onderzoekt zij of Gunvor voldoende veiligheidsmaatregelen heeft getroffen en of het bedrijf mogelijk nalatig heeft gehandeld. Daarbij staat centraal of de onderhoudsploeg veilig kon werken onder de omstandigheden die Gunvor had gecreëerd.
Onderzoek naar oorzaak van de explosie
Een belangrijk onderdeel van het onderzoek is het achterhalen van de exacte oorzaak van de explosie. Daarbij wordt gekeken naar de scheikundige reactie die eraan voorafging. Voor een explosie zijn minimaal drie elementen nodig:
- Brandbare stof — bijvoorbeeld brandstofdamp of vloeistof
- Zuurstof
- Ontstekingsbron — zoals een heet oppervlak, kortsluiting of een vonk
Omdat de ploeg werkte aan brandstofleidingen, is een vonk als ontstekingsbron aannemelijk. In principe hoeft dat geen probleem te zijn, mits de leidingen volledig vrij zijn van brandbare vloeistoffen of dampen. Daarom zal de Arbeidsinspectie als eerste willen vaststellen wat er precies in de leidingen zat en hoe dat daar terecht is gekomen.
Controle van werkvergunning en veiligheidsprocedures
Daarnaast wordt de werkvergunning onderzocht. De Europese richtlijn ATEX137 verplicht bedrijven om explosiegevaarlijke zones duidelijk aan te duiden en vooraf maatregelen te treffen om veilig werken te garanderen. Die maatregelen moeten vóór aanvang van de werkzaamheden zijn vastgelegd, beoordeeld en goedgekeurd.
De Arbeidsinspectie zal onder meer controleren of:
- Toegang tot de zone correct is geregeld en alleen bevoegde medewerkers toegang hadden
- Juiste persoonlijke beschermingsmiddelen zijn voorgeschreven, gebruikt én gecontroleerd
- Juiste gereedschap zijn voorgeschreven, gebruikt en gecontroleerd
- Aanvullende voorschriften en voorzorgsmaatregelen zijn vastgelegd en nageleefd
- Geschreven instructies duidelijk en goed zichtbaar aanwezig waren op de werkplek
- Medewerkers de vereiste opleidingen hebben gevolgd
Metingen van gasconcentraties
Verder zal de Arbeidsinspectie kijken of tijdens de werkzaamheden het explosiegevaar continu is gemeten. Daarbij rekening houdend met:
- de mogelijke bron van een gasontsnapping
- de afstand tot die bron
- de windrichting
- de dichtheid van het gas
Nalatigheid
Als Gunvor op een van de bovenstaande punten verwijtbaar heeft gehandeld zal men een forse afschrikwekkende boete krijgen en belangrijker nog een enorme schadevergoeding moeten betalen aan de slachtoffers en de nabestaanden. Feit is dat Gunvor, sinds dat het in 2016 eigenaar werd van de oude Q8 fabriek niet of nauwelijkse heeft geïnvesteerd in onderhoud en veiligheid en in de 10 jaar dat het in Rotterdam actief was zo goed als iedereen heeft ontslagen. Nu weet iedereen dat je uit puur winstbejag niet eindeloos mensen kunt blijven ontslaan en denken dat dit zonder gevolgen zal blijven.
Zo werd in 2016, bij overname van Q8 door het al een derde van het personeel ontslagen, in december 2024 kwamen nog eens 160 van de 260 vaste medewerkers op straat te staan toen de productie van motorbrandstoffen werd beëindigd vanwege “ongunstige marktomstandigheden” (lees gebrek aan onderhoud en investeringen) en in juli 2025 volgde min of meer de genadeklap toen Gunvor Rotterdam toen men besloot om ook de overgebleven terminalactiviteiten op de Europoort stil te leggen, waarmee de locatie nagenoeg volledig sloot.
Kortom, het is dan ook nog maar de vraag of er voldoende gekwalificeerd eigen personeel op de locatie was die toezicht kon houden op de werkzaamheden, het explosiegevaar kon monitoren en de algehele veiligheid op de werkplek kon garanderen.
Uitstootrechten
Het heeft er dan ook alle schijn van dat Gunvor in Rotterdam net zoals in Antwerpen de raffinaarderij alleen heeft gekocht als flappentap daar de energie-intensieve industrie tot een miljard euro per jaar aan compensaties, vrijstellingen en subsidies ontvangt van de Europese Unie om de CO2-uitstoot omlaag te brengen.
Vopak – Gunvor
Het is verder nog maar de vraag wie nu precies de opdrachtgever was van dit onderhoud. Gunvor sloot de Rotterdamse Raffinarderij al zo’n 3 jaar geleden en de redactie vermoed dat buur Royal Vopak sindsdien de oude Gunvor tankopslagterminals gebruikt. Zo nam Vopak in 2023 ook al Gunvor Petroleum Antwerp over dat voorheen Independent Belgian Refinery heette en nu is dit 105 hectare grote terrein volledig ingericht voor tankopslag.
Miljarden voor de industrie
Gunvor, dat mede opgericht is door de Putin bevriende oligarch Gennady Timchenko, lijkt het alleen tedoen zijn om de emissierechten die de voorbije tien jaar gratis zijn uitgedeeld binnen het Europees systeem voor de emissiehandel (EU-ETS) te waarde van bijna 2 miljard euro in Nederland. De gratis emissierechten kon Gunvor verkopen aan de hoogste bieder daar zij hun fabriek hadden stilgelegd.
Daarnaast kreeg Gunvor overcompensatie voor de bijkomende kosten van de koolstofprijs op de elektriciteitsfactuur en tal van kortingen op haar energieverbruik. Zo ontving Gunvor tientallen miljoenen aan accijnsverlaging op elektriciteit, gas en diesel en kon zij tientallen miljoenen aan belastingvermindering en subsidies ontvangen.